در سالهای اخیر بحثهای زیادی دربارهی شباهت بیتکوین و طلا بهعنوان دو دارایی ضدتورمی و پناهگاه ارزش شکل گرفته است. یکی از ابزارهای تحلیلی مهم در این حوزه، بررسی همبستگی قیمتی میان این دو دارایی است. دادههای آنچین (Glassnode) نشان میدهد که اگرچه در افقهای بلندمدت، همبستگی میان بیتکوین و طلا رو به تقویت است، اما در کوتاهمدت همچنان شاهد نوسانات و تغییر رژیمهای شدید هستیم. در این مقاله، بهطور تخصصی روندهای ۳۰، ۹۰ و ۳۶۵ روزهی همبستگی BTC/XAU را بررسی کرده و پیامدهای آن برای تریدرها و سرمایهگذاران را تحلیل میکنیم.
روندهای همبستگی
🔹 همبستگی بلندمدت (۳۶۵ روزه – خط آبی):
از نیمهی ۲۰۲۲ به بعد، این شاخص بهتدریج مثبت شده و اکنون در محدودهی ۰.۲ تا ۰.۳ قرار دارد. این یعنی در افق سالانه، بیتکوین و طلا واکنش مشابهی به متغیرهای کلان مانند تورم، نقدینگی و دلار ضعیف نشان میدهند.
🔹 چرخههای سهماهه (۹۰ روزه – خط قرمز):
این شاخص پیوسته بین مثبت و منفی تغییر میکند. اخیراً نزدیک به صفر و کمی منفی بوده است. پیام واضح: در کوتاهمدت، زمانبندی رالیهای طلا و بیتکوین همزمان نیست.
🔹 کوتاهمدت (۳۰ روزه – خط نارنجی):
شدیداً پرنوسان و بین +۰.۷ تا −۰.۷ در نوسان است. این یعنی استفاده از همبستگی کوتاهمدت برای استراتژیهای هج یا آربیتراژ بسیار پرریسک است و بیشتر حالت میانگینبرگشتی دارد.
چرا همبستگی نوسان دارد؟
• طلا بیشتر به شوکهای ژئوپلیتیک و خرید بانکهای مرکزی واکنش نشان میدهد.
• بیتکوین بیشتر تحت تأثیر جریانهای درون بازار کریپتو (ETFها، هاوینگ، لیکوییدیشنها) و شرایط ریسکپذیری سرمایهگذاران است.
به همین دلیل، در برخی مواقع این دو هممسیر میشوند و در برخی مواقع راههای متفاوتی میروند.
پیامدهای پرتفویی
• با توجه به همبستگی مثبت ملایم در افق بلندمدت، نگه داشتن هر دو دارایی همچنان نوعی تنوعبخشی واقعی ایجاد میکند.
• در افق کوتاهمدت، تغییر رژیمهای همبستگی ریسک پرتفوی را در مواجهه با شوکهای ناهمجهت کاهش میدهد.
سیگنالهای قابل اجرا برای تریدرها
1. نقاط تغییر رژیم: عبور همبستگی ۹۰ روزه از صفر معمولاً نشانه تغییر رفتار بازار در چند هفتهی بعد است.
2. اوجهای کوتاهمدت: وقتی شاخص ۳۰ روزه به بالای +۰.۶ یا زیر −۰.۶ میرود، احتمال برگشت بالا است و استراتژیهای mean-reversion ارزشمند میشوند.
3. رویدادهای کلان: اگر در زمان رویدادهایی مثل CPI یا FOMC، همبستگی مثبت باشد، احتمال حرکت همجهت بالا میرود و کاهش اهرم منطقی است.
4. بتای داراییها: در فازهای صعودی، بیتکوین بتای بالاتری دارد و بازده بیشتری میدهد، درحالیکه طلا نوسان کمتری دارد و نقش سپر را بازی میکند.
سناریوهای پیشرو (۴ تا ۸ هفته)
• سناریوی ریسکپذیر: کاهش نرخ بهره و دلار ضعیف → هر دو رشد میکنند، بیتکوین پرفورمنس بهتری دارد.
• سناریوی ریسکگریز: تشدید بحران ژئوپلیتیک → طلا رشد میکند، بیتکوین خنثی یا نزولی.
• سناریوی شوک کریپتویی: خروج ETF یا لیکوییدیشنها → ضعف بیتکوین نسبت به طلا.
جمعبندی و توصیه نهایی
• بلندمدت: روایت “طلای دیجیتال” در حال تقویت است.
• کوتاهمدت: تغییر رژیمها بسیار پرنوسان است و نمیتوان روی همبستگی ماهانه حساب کرد.
• راهبرد پیشنهادی: تغییر وزن بین بیتکوین و طلا را بر اساس سیگنالهای ۳۰ و ۹۰ روزه انجام دهید. در زمان همبستگی مثبت و رویدادهای کلان، اهرم را پایین بیاورید. از تفاوت رفتار این دو دارایی برای هجکردن و تنوعبخشی هوشمندانه استفاده کنید.
